[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by ATOMYMAXSITE 2.9

 
1. ที่ตั้ง
             ตั้งอยู่ชายฝั่งทะเลภาคตะวันออกของประเทศไทยมีพื้นที่ ประกอบด้วย 8 จังหวัด ได้แก่       จังหวัดจันทบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดชลบุรี จังหวัดตราด จังหวัดนครนายก  จังหวัดปราจีนบุรี      จังหวัดระยอง  จังหวัดสระแก้ว พื้นที่ภาคะตะวันออก โดยกระทรวงมหาดไทยได้จัดแบ่งเป็นการบริหารเชิงยุทธศาสตร์กลุ่มจังหวัด ออกเป็น 2 กลุ่ม คือ 1) กลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนกลาง ได้แก่ จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดนครนายก  จังหวัดปราจีนบุรี  จังหวัดสระแก้ว 2) กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออก ได้แก่   จังหวัดชลบุรี  จังหวัดระยอง  จังหวัดจันทบุรี  จังหวัดตราด 

2. อาณาเขต
             ทิศเหนือ        ติดกับ         จังหวัดสระบุรี จังหวัดนครราชสีมา และจังหวัดบุรีรัมย์
             ทิศใต้            ติดกับ         อ่าวไทยตามแนวชายฝั่งทะเล
             ทิศตะวันออก   ติดกับ         ราชอาณาจักรกัมพูชา
             ทิศตะวันตก     ติดกับ         กรุงเทพหานคร และจังหวัดปทุมธานี
 
3. ขนาดพื้นที่

ที่ จังหวัด พื้นที่ (ไร่) พื้นที่ (ตารางกิโลเมตร) ร้อยละ
1 จันทบุรี 3,961,250 6,338 17.00
2 ฉะเชิงเทรา 3,229,462 5,167 13.85
3 ชลบุรี 2,726,875 4,363 11.70
4 ตราด 1,761,875 2,819 7.56
5 นครนายก 1,338,543 2,141 5.74
6 ปราจีนบุรี 3,128,281 5,005 13.42
7 ระยอง 2,220,000 3,552 9.52
8 สระแก้ว 4,307,877 6,892 18.48
รวม 22,674,163 36,277 97.27
          ที่มา : สำนักบริหารยุทธศาสตร์กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกและภาคกลางตอนล่าง  กระทรวงมหาดไทย
4. สภาพภูมิศาสตร์
        สภาพภูมิศาสตร์ของภาคตะวันออกมีลักษณะทางภูมิศาสตร์ ดังนี้
  1. เทือกเขาสูง   ทางทิศเหนือของภาคตะวันออก มีเทือกเขาขนาดใหญ่ คือ เขตอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ มีพื้นที่ติดกับเขตจังหวัดนครนายก ปราจีนบุรี และจังหวัดสระแก้ว มีความสูงของยอดเขาอยู่ในช่วง  300-1,300 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง ทิศตะวันออกมี เทือกเขาจันทบุรี ทอดตัวเป็นแนวยาวไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ กั้นเขตจังหวัดสระแก้ว จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง และจังหวัดจันทบุรี เป็นเทือกเขาหินแกรนิต และ เทือกเขาบรรทัด ทอดตัวยาวตามแนวพรมแดนไทย-กัมพูชาในเขตจังหวัดตราดเป็นเทือกเขาหินโซฟิลไลท์
  2. ที่ราบลุ่ม  พื้นที่ตอนกลางของภาคตะวันออกเป็นพื้นที่ราบลุ่มสลับเนินเขาเตี้ยๆ
  3. ที่ราบชายฝั่งทะเล   อยู่ทางตอนล่างของภูมิภาค เกิดจากตะกอนน้ำเค็ม น้ำกร่อยและตะกอนแม่น้ำทับถม ชายฝั่งมีลักษณะเป็นเว้าแหว่ง หาดทราย เป็นปากแม่น้ำ และแหลมต่างๆ บริเวณ  จังหวัดชลบุรี จังหวัดระยอง และจังหวัดจันทบุรี
  4. หมู่เกาะ  อยู่ห่างจากชายฝั่งประมาณ 2-40 กิโลเมตร มีมากกว่า 50 เกาะ กระจายอยู่ในพื้นที่จังหวัดที่ติดกับชายฝั่งทะเลตะวันออก คือ จังหวัดชลบุรี ได้แก่ เกาะสีชัง  เกาะล้าน เกาะไผ่ เกาะคราม
    เกาะแสมสาร จังหวัดระยอง ได้แก่ เกาะมันนอก เกาะมันใน เกาะเสม็ด และจังหวัดตราด ได้แก่ หมู่เกาะช้าง และเกาะกูด
  5. แม่น้ำ  ภาคตะวันออกมีแม่น้ำที่สำคัญหลายสายกระจายอยู่ภายในจังหวัดต่างๆ ได้แก่ แม่น้ำปราจีนบุรี  แม่น้ำนครนายก  แม่น้ำบางปะกง (แม่น้ำที่ยาวที่สุดในภาคตะวันออก ยาว 230 กิโลเมตร) แม่น้ำเจ้าพระยา (จังหวัดสมุทรปราการ) แม่น้ำระยอง  และแม่น้ำจันทบุรี
 
5. สภาพภูมิอากาศ
        สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปของภาคตะวันออก อยู่ภายใต้ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้ภาคตะวันออกมีสภาพภูมิอากาศร้อน มีฝน และหนาว ตามฤดูกาล ดังนี้
  1. อิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ทำให้เกิดอากาศหนาวช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์ และร้อนตั้งแต่เดือนมีนาคม ถึงเดือน พฤษภาคม มีฝนตั้งแต่มิถุนายน ถึงเดือนตุลาคม  ฝนจะตกชุกมากที่สุดในเดือนมิถุนายน โดยปริมาณน้ำฝนรวมเกิน 60 มิลลิเมตร จะพบมากในกลุ่มจังหวัดตอนบนของภาคตะวันออก จังหวัดชลบุรี จังหวัดฉะเชิงเทรา จังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรี จังหวัดระยอง
    จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดสระแก้ว
  2. อิทธิพลจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ฤดูร้อนจะมีอากาศร้อนอบอ้าว และทำให้เกิดฝนมากในเดือนสิงหาคม ถึงเดือนกันยายน คิดเป็นน้ำฝนโดยรวมมากกว่า 2,334.38 มิลลิเมตร ส่วนใหญ่อยู่ในพื้นที่จังหวัดทางทิศใต้ของภูมิภาค คือ จังหวัดจันทบุรี และจังหวัดตราด
6. ข้อมูลทางการปกครอง

ที่ จังหวัด การปกครองท้องที่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวม
อำเภอ ตำบล หมู่บ้าน อบจ. เทศบาลนคร เทศบาลเมือง เทศบาลตำบล อบต. รูปแบบพิเศษ
1 จันทบุรี 10 76 731 1 - 5 42 34 - 82
2 ฉะเชิงเทรา 11 93 892 1 - 1 33 74 - 109
3 ชลบุรี 11 92 687 1 2 10 35 50 1 99
4 ตราด 7 38 261 1 - 1 13 29 - 44
5 นครนายก 4 41 408 1 - 1 5 39 - 46
6 ปราจีนบุรี 7 65 708 1 - 1 12 56 - 70
7 ระยอง 8 58 441 1 1 2 27 37 - 68
8 สระแก้ว 9 59 731 1 - 3 13 49 - 66
รวม 67 522 4859 8 3 24 180 368 1 584
ที่มา : 1. สำนักงานบริหารการปกครองท้องที่ กรมการปกครอง กระทรวงมาดไทย  ข้อมูล ณ เดือนมีนาคม  2560
          2. กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น  กระทรวงมาดไทย  ข้อมูล ณ วันที่ 1 ธันวาคม  2560
หมายเหตุ : จังหวัดชลบุรีมีการปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ 1 แห่ง คือ เมืองพัทยา

7. ข้อมูลทางเศรษฐกิจ
          สภาพเศรษฐกิจของภาคตะวันออก ขึ้นอยู่กับภาคอุตสาหกรรมเป็นหลัก มีโรงงานอุตสาหกรรมเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในจังหวัดสมุทรปราการ  กลุ่มจังหวัดพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก (จังหวัดชลบุรี และจังหวัดระยอง) พื้นที่ตอนบนลุ่มแม่น้ำบางปะกง (จังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรี และพื้นที่ชายแดน(จังหวัดสระแก้ว และจังหวัดตราด) ถูกประกาศให้เป็นพื้นที่พัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ สภาพเศรษฐกิจของภาคตะวันออกมีโครงสร้างการผลิตที่พึ่งพาอุตสาหกรรมเป็นหลัก
          ด้านภาคอุตสาหกรรม พบว่า มีการขยายตัวอย่างรวดเร็วของอุตสาหกรรม กลุ่มจังหวัดในภาคตะวันออกเป็นฐานอุตสาหกรรมที่สำคัญของประเทศมีการลงทุนขนาดใหญ่เป็นจำนวนมาก ได้แก่ อุตสาหกรรมปิโตรเคมี  อุตสาหกรรมกลั่นน้ำมัน อุตสาหกรรมเหล็ก อุตสาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า อุตสาหกรรมเครื่องจักรและอุปกรณ์  อุตสาหกรรมแปรรูปการเกษตร และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว พื้นที่ภาคตะวันออกเป็นพื้นที่รองรับการขยายตัวของอุตสาหกรรมจากกรุงเทพฯ และมีการวางโครงข่ายโครงสร้างพื้นฐานไว้อย่างเพียบพร้อม ทำให้สาขาอุตสาหกรรมมีการขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะพื้นที่ชายฝั่งทะเลตะวันออก      ซึ่งเป็นที่ตั้งอุตสาหกรรมที่สำคัญของประเทศ นอกจากนี้อุตสาหกรรมของภาคตะวันออกส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมขั้นต้นที่มีคู่แข่งทางการค้ามาก แม้ว่าแนวโน้มจะพัฒนาไปเป็นอุตสาหกรรมขั้นกลาง-สูง เป็นอุตสาหกรรมที่ยังต้องนำเข้าวัตถุดิบ ชิ้นส่วน พลังงาน เงินทุน และเทคโนโลยีจากต่างประเทศสูง ทำให้ได้รับผลกระทบจากภายนอกได้ง่าย ยังมีปัญหาการขาดแคลนแรงงาน คุณภาพแรงงานไม่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ปัญหาการขาดประสิทธิภาพในการบริหารจัดการ ปัญหามลพิษและสิ่งแวดล้อม
          ด้านภาคการเกษตร ภาคตะวันออกมีลักษณะภูมิประเทศที่เอื้ออำนวยให้ทำการเกษตรได้หลากหลายประเภททั้ง พืช ผัก ผลไม้ และประมง การเกษตรที่สำคัญของภาคตะวันออก คือ การทำสวนยางพารา มีสัดส่วนการผลิต ร้อยละ 8.5 มีแหล่งผลิตที่สำคัญคือ จังหวัดระยอง จังหวัดจันทบุรี และจังหวัดตราด การทำสวนผลไม้ สัดส่วนการผลิต ร้อยละ 7.8 มีแหล่งผลิตผลไม้ที่สำคัญ ได้แก่ จังหวัดจันทบุรี จังหวัดตราด และจังหวัดระยอง การทำประมง ส่วนมากจะเป็นประมงน้ำเค็ม โดยมีสัดส่วนมูลค่าผลิตภัณฑ์ประมงน้ำเค็มร้อยละ 83.6 ของมูลค่าผลิตภัณฑ์สาขาประมง มีแหล่งประมงน้ำเค็มที่สำคัญ ได้แก่ จังหวัดตราดและจังหวัดระยอง
          ด้านการท่องเที่ยว ภาคตะวันออกมีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติเป็นจำนวนมากโดยภาคตะวันออกตอนบนเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ ป่าไม้ น้ำตก และภาคตะวันออกตอนล่างเป็นแหล่งท่องเที่ยงทางทะเลเป็นส่วนมาก จังหวัดที่มีรายได้จากการท่องเที่ยงมากที่สุดคือจังหวัดชลบุรี
นอกจากนั้นภาคตะวันออก ยังมีการค้าชายแดนขยายตัวเพิ่มขึ้น ถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่ เขตเศรษฐกิจพิเศษ สำหรับชายแดนด้านตะวันออกมีพื้นที่ติดต่อกับประเทศกัมพูชาโดยมีช่องทางการค้าที่สำคัญในจังหวัดสระแก้ว ได้แก่ ด้านอรัญประเทศ จุดผ่อนปรนบ้านเขาดิน บ้านตาพระยา และบ้านหนองปรือ จังหวัดจันทบุรี ได้แก่ จุดผ่านแดนถาวรบ้านผักกาด บ้านแหลม บ้านซับตารี บ้านสวนส้ม และบ้านบึงชนังล่าง จังหวัดตราด ได้แก่ จุดผ่านแดนถาวรบ้านหาดเล็ก จุดผ่อนปรนการค้าช่องบ้านมะม่วง –เนินสี่ร้อย เป็นต้น การค้าชายแดนมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นมาโดยตลอด

8. ข้อมูลทางสังคม

          8.1 ประชากร จากการทะเบียน  จำแนกจังหวัด และเพศ ที่มีสัญชาติไทย  มีรายละเอียด ดังนี้

ที่ จังหวัด ประชากร รวม หมายเหตุ
ชาย หญิง
1 จันทบุรี 263,485 274,213 537,698
2 ฉะเชิงเทรา 353,368 366,745 720,113
3 ชลบุรี 762,141 796,160 1,558,301
4 ตราด 113,973 115,985 229,958
5 นครนายก 129,046 131,705 260,751
6 ปราจีนบุรี 245,180 249,500 494,680
7 ระยอง 361,109 373,644 734,753
8 สระแก้ว 283,497 282,806 566,303
รวม 2,511,799 2,590,758 5,102,557
    ที่มา : สำนักงานสถิติแห่งชาติ  ข้อมูล ประจำปี 2562
 
9. ข้อมูลทางการศึกษา

ข้อมูลสถิติทางการศึกษาเป็นข้อมูลสารสนเทศจำนวนสถานศึกษา จำแนกตามสังกัด ดังนี้

ที่ จังหวัด สังกัด
สพฐ. สอศ.(รัฐ) สอศ.(เอกชน) สช. กศน. อปท. ตชด. พศ. สกอ.
1 จันทบุรี 222 4 3 22 10 10 6 - 3
2 ฉะเชิงเทรา 343 7 6 11 11 12 3 3 2
3 ชลบุรี 322 8 24 50 12 39 - 3 7
4 ตราด 131 3 - 8 7 2 2 1 -
5 นครนายก 151 3 2 13 4 3 - 1 2
6 ปราจีนบุรี 276 4 4 12 7 15 - 1 5
7 ระยอง 230 5 7 28 8 22 - 4 2
8 สระแก้ว 301 3 3 6 11 16 7 1 4
รวม 1,976 37 49 150 70 119 18 14 25
    ที่มา :  สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ  กระทรวงศึกษาธิการ